Theo
thống kê, chỉ riêng ở Mỹ, Có tới 7/10 người phải “cầu cứu” tới vitamin,
còn 3 người thì sử dụng chúng một cách có định hướng và thường xuyên.
Từ những năm 70, chính phủ Mỹ đã cho phép sử dụng các phụ gia thực phẩm
có chứa vitamin liều cao. Kết quả là, hàng năm ở Mỹ, người ta tiêu tốn
khoảng 4 tỷ đôla cho các loại vitamin.
Sự thật về vitamin
Là
nhan đề của một bộ phim tài liệu được phát trên chương trình truyền
hình của BBC hồi đầu năm 2010. Bộ phim đã đưa ra các lập luận trái chiều
từ giới nghiên cứu khoa học về tác dụng thực sự của vitamin. Theo đó,
các “luật sư” biện hộ cho vitamin khẳng định rằng, uống bổ sung vitamin
hàng ngày là điều cần thiết với tất cả mọi người. Những tín đồ vitamin
nhiệt thành nhất còn khẳng định rằng: không những cần phải vitamin hóa
một cách toàn diện, mà còn cần phải dùng chúng với liều thật cao.
Những
người tin theo quan điểm cực đoan này có một thần tượng của mình, đó là
nhà sinh hóa L.Pauling – người hai lần được giải thưởng Nobel (nhưng
thực ra những giải Nobel mà ông được trao tặng không có liên quan gì đến
vitamin). Năm 1971, Pauling xuất bản cuốn sách Vitamin C và bệnh cảm cúm. Sau đó, ông cho ra đời thêm cuốn sách Vitamin C và bệnh ung thư
trong đó khẳng định: với một liều rất cao, vitamin có thể ngăn ngừa
hoặc thậm chí chữa lành những căn bệnh như ung thư và tim mạch. Bản thân
Pauling đã chiến đấu với tuổi già một cách rất thành công. Ông thọ 93
tuổi. Trong những năm cuối đời, ông rất nghiện các vitamin. Hàng ngày,
ông dùng vitamin E với một liều rất lớn: 800 đơn vị – gấp đôi lượng
thuốc mà y học chính thống quy định dùng trong ngày. Còn đối với vitamin
C – thứ thuốc yêu thích nhất, mỗi ngày ông cũng uống tới 18g – nhiều
gấp 30 lần lượng cần thiết cho cơ thể. Tất nhiên, các tín đồ của Pauling
đã giải thích sự trường thọ ấy trên cơ sở ưu điểm của vitamin. Thế
nhưng, trong lịch sử, rất nhiều người có tuổi thọ còn cao hơn thế mà
chẳng cần dùng tới một viên polivitamin bổ sung nào.
Các
nhà khoa học thuộc phe đối lập thì cho rằng: việc uống một số vitamin
ngược lại có thể gây hại. “Đối với hầu hết chúng ta uống vitamin liều
lượng cao tuyệt đối không có công dụng gì cả” - Catherine Collins,
trưởng khoa dinh dưỡng tại Bệnh viện St. George cho rằng - “Nói nhẹ thì
đó là sự phí phạm, còn nặng hơn vitamin có thể gây hại trầm trọng cho
sức khỏe”. Theo họ, phương pháp chữa trị bằng vitamin có tác dụng quá ít
ỏi đến nỗi không đáng so với chi phí và nỗ lực bỏ ra. GS. Harri Hemilä
thuộc Trường Đại học Helsinki (Phần Lan) nhấn mạnh: “Thật là không
hợp lý chút nào khi dùng vitamin C 365 ngày trong một năm chỉ để giảm
nguy cơ bị cảm lạnh”.
Tổ chức Y tế Thế giới đang do dự
Không
thể phủ nhận y học đã chứng minh được rằng, vitamin đóng vai trò rất
quan trọng đối với quá trình trao đổi chất bên trong cơ thể. Khi các
vitamin bị thiếu hụt, hoạt động thể lực và trí lực có thể bị giảm sút,
sức đề kháng của cơ thể cũng sẽ yếu đi, thậm chí còn xuất hiện một số
bệnh tật. Thế nhưng, liệu vitamin có đúng là thần dược chữa ung thư và
giúp kéo dài tuổi thọ?
Mới
đây, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã đưa ra một số tuyên bố mang tính
báo động: Hiện tại vẫn chưa có những thông tin bổ sung về khả năng phòng
ngừa bệnh ung thư của beta-caroten và các loại caroten khác. Dân chúng
không nên sử dụng những loại thuốc nói trên với mục đích phòng chống
ung thư. Phòng ngừa ung thư bằng rau xanh và trái cây vẫn là biện pháp
có hiệu quả hơn cả so với bất kỳ loại thực phẩm chức năng nào.
Việc
báo động của Tổ chức Y tế Thế giới cũng rất dễ hiểu. Nhờ những công
trình nghiên cứu nghiêm túc, người ta đã phát hiện ra rằng, các thực
phẩm chức năng có chứa tiền vitamin A caroten không những không có khả
năng ngăn chặn, mà ngược lại còn làm cho bệnh ung thư phát triển mạnh
hơn. Thí dụ, tỷ lệ đàn ông nghiện thuốc lá có sử dụng các caroten bị mắc
ung thư phổi cao hơn những người hút thuốc mà không dùng tới loại
vitamin đó. Mặt khác, tỷ lệ tử vong vì các bệnh tim mạch ở những người
sử dụng các thứ thuốc chứa caroten cũng cao hơn.
Hiện
nay, khoa học đang tiến hành những nghiên cứu thực nghiệm trên quy mô
rộng lớn về vitamin và các chất chống oxy hóa. Để trả lời cho câu hỏi
“Có nên dùng bổ sung các thứ vitamin hay không?”. Cơ quan quản lý thuốc
và thực phẩm của Mỹ cũng đưa ra một lời khuyên là: Đa dạng hóa ăn uống
là biện pháp tốt nhất để đáp ứng nhu cầu vitamin của cơ thể. Sử dụng bổ
sung các loại vitamin và các chất khoáng cần phải có mức độ. Liều
lượng sử dụng nhiều hay ít là vấn đề có tính riêng biệt, tùy thuộc vào
lối sống, khẩu phần ăn uống, tình trạng sức khỏe của từng người và vô
số những nhân tố khác.
Theo Hoahocngaynay.com